Categoriearchief: Uncategorized

SCP dossier de veranderende wereld van werk

Voor de onderzoekserie ‘De veranderende wereld van werk’ deed het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) onderzoek naar de thema’s platformisering, robotisering en de combinatie van werken, zorgen en leren. Het onderzoek biedt inzicht in hoe de arbeidsmarkt verandert en wat voor gevolgen dit kan hebben voor de kwaliteit van werk.

Voor dit omvangrijke project interviewde ik begin 2020 maar liefst 31 experts op het gebied van platformisering, robotisering, vergrijzing en de combinatie van werken, zorgen en/of leren. Ook verzorgde ik de analyse van de interviews met behulp van het computerprogramma Atlas.ti. Onderzoekers van het SCP deden een uitgebreide literatuurstudie.

Wat blijkt? Er zijn redenen voor zowel zorg als optimisme waar het de toekomst van werk betreft. Sommige groepen krijgen als gevolg van platformisering en robotisering meer keuze in werk omdat technologie nieuwe vraag ontsluit en nieuw werk creëert. Technologisering kan meer zeggenschap voor werkenden met zich meebrengen omdat dit het eenvoudiger maakt om vanuit huis te werken en te leren. Ook kunnen technologische ontwikkelingen werkenden ontlasten in fysiek zwaar werk.

Tegenover deze kansen staan echter ook risico’s en die komen vooral bij de onderkant van de arbeidsmarkt terecht. Zo kan een deel van de platformwerkers, zoals taxichauffeurs of maaltijdbezorgers, zich moeilijk weren tegen een verslechtering van de werkomstandigheden die door een platform worden opgelegd. En moeten sommige platformwerkers vele uren werken om een inkomen te verdienen om van rond te kunnen komen. Robotisering vormt sneller een risico voor banen van werkenden met minder vaardigheden.

Maar de risico’s van arbeidsmarktontwikkelingen beperken zich niet enkel tot lager opgeleiden. Bij hoger opgeleiden is er sprake van toenemende druk omdat de digitalisering van hun werk betekent dat werk en privé meer door elkaar gaan lopen.

SCP onderstreept de noodzaak om bij het hervormen van de arbeidsmarkt een brede visie op de kwaliteit van werk te hanteren en in te zetten op sociale en culturele veranderingen. Kijk voor meer informatie en de diverse deelrapporten in het dossier de veranderende wereld van werk.

Inleners gezocht voor onderzoek naar gevolgen WAB voor doelgroep banenafspraak

Met SEOR doe ik onderzoek naar de gevolgen van de payrollbepalingen in de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) voor mensen die vallen onder de doelgroep banenafspraak en nieuw beschut werk. Het onderzoek bestaat uit:

  • Data-analyse om veranderingen in arbeidsrelaties van de doelgroep in kaart te brengen.
  • Aangevuld met interviews met publieke detacheerders, uitzendbureaus en werkgevers/inleners.

Voor dit onderzoek zijn we nog op zoek naar werkgevers/inleners die ervaring hebben met het inzetten van mensen uit de doelgroep op basis van payroll. Wil je meewerken aan een interview (maximaal een uur)? Geef je dan uiterlijk in januari 2021 op via deze link.

Talkshow Open Hiring

Open Hiring is afkomstig van het Amerikaanse bedrijf Greyston. Open Hiring houdt in dat je, als je wilt werken, gewoon aan de slag gaat. Zonder sollicitatiegesprek, cv of bemoeienis van de overheid. Via het programma Open Hiring heeft Start Foundation de afgelopen twee jaar de haalbaarheid in Nederland onderzocht en in de praktijk getest. Samen met Start Foundation deed ik een procesevaluatie bij Open Hiring werkgevers.

In Nederland werken inmiddels zo’n 17 werkgevers met Open Hiring. Nu is het tijd om de balans op te maken. Start Foundation doet dit met een online talkshow op dinsdag 17 november 2020. Dat is ook het moment waarop de onderzoeken worden gepubliceerd.

Bedrijfsartsen en arbeidsdeskundigen gezocht!

Over werknemers met een psychische aandoening bestaan veel vooroordelen. We noemen dit stigma: een krachtig negatief sociaal stempel dat de manier beïnvloedt waarop mensen zichzelf zien en gezien worden. Ook (zorg)professionals kunnen soms stigmatiseren, veelal onbewust of met de beste bedoelingen.

Voor Samen Sterk zonder Stigma doe ik een verkenning naar de rol van stigma bij arbeidsdeskundigen en bedrijfsartsen. De verkenning levert een advies op over de kennis en tools die nodig zijn voor een destigmatiserende dienstverlening.

Graag kom ik in contact met ervaringsdeskundigen, arbeidsdeskundigen en bedrijfsartsen die willen meewerken aan de verkenning. Je kunt je nog tot half november 2020 aanmelden via info@aukjesmit.nl.

Nieuw Handboek Medewerkersnetwerken

In opdracht van Samen Sterk zonder Stigma deed ik onderzoek bij medewerkersnetwerken van acht grote organisaties in Nederland: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Shell, UWV, Belastingdienst, gemeente Amsterdam, ABN AMRO, Rabobank en de Nationale Politie. De casestudies waren gericht op:

  • Netwerken die zich richten op inclusie van alle medewerkers met een aandoening of beperking.
  • Netwerken die zich richten op inclusie van een specifieke groep, zoals medewerkers met een psychische aandoening, autisme, een visuele beperking, een chronische ziekte of neurodiversiteit.

Een medewerkersnetwerk is een platform voor werknemers die gemeenschappelijke ervaringen delen. De doelstelling is het bieden van ondersteuning aan een bepaalde groep werknemers en het creëren van een inclusieve arbeidsorganisatie.

Samen Sterk zonder Stigma bracht op basis van het onderzoek een handboek uit voor werknemers met een psychische aandoening die een medewerkersnetwerk willen oprichten en werkgevers die daarbij willen helpen.

Lees hier het nieuwsbericht over het onderzoek en het handboek.

Wordt lid van de werkgroep Impactmeting Methodiek Stichting Gezel!

Voor een nieuw project dat ik uitvoer samen met Tinka van Vuuren van Loyalis en Frans Hoebink van Stichting Gezel zoeken we zes arbeidsdeskundigen die ervaring hebben met arbeidstoeleiding van VSO/PRO schoolverlaters. Doel van het proejct is het overdraagbaar maken van de succesvolle methodiek van Stichting Gezel.

Stichting Gezel voert het project ‘Zorgassistenten op een basisschool’ uit. Binnen dit project krijgen jongeren met een arbeidsbeperking vanuit het speciaal- en praktijkonderwijs (VSO/PRO) een leerwerkbaan in het primair onderwijs. De baan leidt in twee jaar toe naar een mbo-2 diploma. Gedurende deze periode zijn de jongeren in dienst bij Stichting Gezel. Bijzonder is dat de meeste jongeren die deelnemen door hun omgeving niet in staat werden geacht dit diploma te halen. Via het project ‘Zorgassistenten op een basischool’ lukt het in de meeste gevallen wel.

Wat doet Stichting Gezel precies om dit mogelijk te maken, waaruit blijkt dat dit werkt en wat is de rol van de arbeidsdeskundige? Met dit soort vragen gaan we aan de slag met de werkgroep Impactmeting Methodiek Stichting Gezel.

Arbeidsdeskundigen ontvangen voor deelname aan dit project in totaal 11 PE punten. Lees meer op de website van het Arbeidsdeskundig Kennis Centrum.

Eindcongres project Opschalen van sociale ondernemingen

Het project ‘Opschalen van sociale ondernemingen’ is een initiatief van de Hogeschool Utrecht in samenwerking met Hogeschool Windesheim. In dit project nemen de onderzoekers 20 sociale ondernemingen twee jaar lang onder de loep en worden interventies ontworpen en uitgevoerd. Het gaat om sociale ondernemingen met een business-to-business verdienmodel en een focus op arbeidsparticipatie.

Ik werkte het eerste jaar mee aan het in kaart brengen van de theory of change, het business model, de knelpunten en succesfactoren van de verschillende sociale ondernemingen. Ook beschreef ik de cases. Dit resulteerde in de publicatie Opschalen van sociale ondernemingen: groei in impact. 20 bedrijfscases van ambitieuze sociale ondernemingen.

Lees ook Groei in impact: belangrijkste onderzoeksresultaten.

Het eindcongres is op 21 mei a.s. van 13.30 – 18.00 uur bij de Hogeschool Utrecht, Padualaan 101 te Utrecht. Programma:

  • Keynote Harry Hummels, hoogleraar sociaal ondernemerschap Universiteit Utrecht.
  • Onderzoeksresultaten: Leendert de Bell, Hogeschool Utrecht.
  • Workshops met sociaal ondernemers.
  • Paneldiscussie over kansen en uitdagingen van sociaal ondernemerschap.

Je kunt je hier opgeven voor het congres.

Leer Garantie Plan

Ik ben samen met Henk Kinds en Leidy van der Aalst gevraagd om toe te treden tot de Commissie Advies en Toezicht van het Leer Garantie Plan. Het is de bedoeling om met particulieren, overheid en bedrijfsleven een buffer te creëren zodat kwetsbare mensen direct aan de slag kunnen in leerwerktrajecten. Later, dus achteraf, wordt gekeken hoe de kosten gedekt kunnen worden. Kwetsbare mensen mogen namelijk voor hun ontwikkelingskansen niet langer afhankelijk zijn van het slechte huwelijk tussen geld en bureaucratie.

Henk Smit van Driekant is de initiatiefnemer van het Leer Garantie Plan. Het plan wordt 12 december 2018 gelanceerd tijdens het symposium Fontein21.

Column Inclusie begint met openheid

Een gevaar van de Banenafspraak is dat de aandacht vooral uitgaat naar plaatsingen van mensen met een arbeidsbeperking en de wet- en regelgeving. Terwijl het eigenlijk zou moeten gaan over inclusie. Inclusie betekent dat mensen die we ‘anders’ vinden meedoen, erbij horen en zichzelf kunnen zijn. Bij inclusie gaat het niet over het aantal plaatsingen, maar over een cultuur die duurzame plaatsingen mogelijk maakt.

Wat dat betreft heb ik veel geleerd van mijn werk voor Samen Sterk zonder Stigma. Deze organisatie bevordert openheid over psychische aandoeningen in de samenleving. Er is namelijk veel ongemak en er zijn allerlei vooroordelen. Op de werkvloer kan dat leiden tot uitsluiting en discriminatie. Daarom komen mensen er vaak niet voor uit dat zij een psychische aandoening hebben en vragen ze geen hulp. Terwijl openheid kan leiden tot begrip en de nodige ondersteuning. Mensen kunnen dan beter werken naar vermogen. Goed voor werknemer én werkgever.

Een paar jaar geleden interviewde ik hierover ondernemingsraden van grote organisaties. En daar werd ik niet vrolijk van. Natuurlijk, het is hun rol om kritisch te zijn. Maar de voorbeelden van angstculturen en onhandige leidinggevenden vlogen mij om de oren. Een ondernemingsraad van een multinational zei bijvoorbeeld: Je vraagt mensen om zich kwetsbaar op te stellen maar dat wordt hier als zwakte gezien. Mensen zeggen niet wat er speelt omdat het hun carrière in de weg kan zitten.

Om open te kunnen zijn, is een sociaal veilige omgeving nodig. En dan nog vergt het veel moed. Daarom ondersteunt Samen Sterk zonder Stigma werknemers met een psychische aandoening die willen fungeren als werkambassadeur. Deze helden vertellen hun verhaal en komen zogezegd ‘uit de kast’. Aan de hand van actieplannen zetten ze stappen om psychische aandoeningen op het werk bespreekbaar te maken. Zodat het net zo normaal wordt om iets te vertellen over je depressie of angst als over je gebroken been.

Maar het moet wel van twee kanten komen. Leidinggevenden moeten de nodige gespreksvaardigheden hebben en zelf ook open (willen) zijn. Daarvoor hoeven ze echt geen arbeidsbeperking of psychische aandoening te hebben. Iedereen weet hoe het voelt om uitgesloten te worden. Of om belangrijke informatie over jezelf niet te delen. Als je daarover vertelt dan zet je de toon. Leiders die de kracht van openheid gebruiken, laten zien dat ze inclusie écht belangrijk vinden. Wie durft?

Aukje Smit is zelfstandig onderzoeker op het gebied van sociaal en inclusief ondernemen, diversiteitsbeleid en sociale innovatie (www.aukjesmit.nl).

Zie ook Opnaarde100.000!banen

Dienstverbanden en arbeidsvoorwaarden doelgroep Participatiewet

Het onderzoek ‘Dienstverbanden en arbeidsvoorwaarden doelgroep Participatiewet’ gaat over mensen die met loonkostensubsidie aan de slag gaan vanuit de Participatiewet. Sinds de invoering van de Participatiewet kunnen mensen met een arbeidsbeperking geen dienstverband meer krijgen conform de cao Sociale Werkvoorziening (SW). Met CAOP onderzocht ik welke dienstverbanden en arbeidsvoorwaarden zich nu allemaal voordoen voor deze mensen. Het gaat in feite om twee groepen: de groep die onder de banenafspraak valt en de groep in beschut werk.

De groep met loonkostensubsidie die onder de banenafspraak valt, werkt meestal onder de cao van de werkgever of een intermediaire organisatie (veelal uitzendbureau). Het belangrijkste aandachtspunt is hier de tijdelijkheid van de contracten.

De groep met loonkostensubsidie die onder de categorie beschut werk valt, wordt nog het meest ingezet in de ‘oude’ sociale werkplaats. Maar dan onder sobere arbeidsvoorwaarden naar burgerlijk recht en via een publieke intermediaire organisatie. Er zijn echter ook publieke intermediairs die een uitzend-cao hanteren.

Zie hier het persbericht van SBCM over het onderzoek.

Arbeidsparticipatie vanuit mensenrechtenperspectief

Op 1 juni 2018 was ik aanwezig bij een expertmeeting over de arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking van het College voor de Rechten van de Mens en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten.

Aanleiding was de Participatiewet en de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten. Volgens het CESCR is een groep mensen met een arbeidsbeperking uitgesloten van deze regelgeving. Deze groep zou een te hoge loonwaarde hebben waardoor gemeenten moeite hebben om een passende baan voor hen te vinden of gemeenten hebben überhaupt geen zicht op deze groep.

De uitsluiting van een groep mensen met een arbeidsbeperking is mogelijk strijdig met het discriminatieverbod in het IVESCR en het VN Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap.

Ter sprake kwam dat er door de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten een verslechtering lijkt te zijn wat betreft het recht op werk van mensen met een arbeidsbeperking die buiten de doelgroep van deze wet vallen. Vanuit mensenrechtenperspectief is dit niet toegestaan. Als aanbeveling kwam naar voren om te kijken naar de mogelijkheid van een proefproces.

Ook het aanspraakrecht op voorzieningen voor werk moet sterker worden. Gemeenten hebben momenteel de vrijheid om voorzieningen al dan niet toe te kennen. Een verbetering zou zijn dat gemeenten voorzieningen moeten toekennen tenzij er een duidelijke motivatie is om dat niet te doen: de bewijslast om een aanvraag tot voorzieningen af te wijzen zou bij de overheid moeten liggen.

Wat betreft de decentralisatie kwam naar voren dat de nationale overheid voor haar verantwoordelijkheid zou wegduiken. Echter, de staat is ook verantwoordelijk voor wat er op gemeentelijk niveau gebeurt. We moeten aandringen op toetsing door de centrale overheid of de lokale overheid ook daadwerkelijk voldoet aan de regels.

Themanummer OSB Inzicht over publiek-private samenwerking

OSB Inzicht is een informatief magazine over de schoonmaak- en glazenwassersbranche. Dit themanummer van april 2018 gaat over publiek-private samenwerking bij het aan werk helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In de rubriek Juist Onjuist komt elke keer een nieuwe stelling aan bod. Mij was deze keer gevraagd om te reageren op de stelling: “Mensen aan de basis komen via de schoonmaak aan de slag.”

“Deze stelling is zeker juist. De schoonmaakbranche geeft ook veel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek.” Aldus Aukje Smit, voormalig TNO-onderzoeker en inmiddels werkzaam als zelfstandig onderzoeker. “Daarmee geeft de sector niet alleen invulling aan inclusief werkgeverschap, maar levert tevens een voorname bijdrage aan een belangrijk maatschappelijk vraagstuk. Namelijk hoe we kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt aan de slag krijgen. Een groep die daar ook onder valt, zijn de mensen met een arbeidsbeperking.

Ik zie zeker mogelijkheden voor de schoonmaaksector om verder invulling te geven aan de banenafspraak. Maar dat gaat niet vanzelf. Gemeenten weten vaak niet wat deze mensen kunnen en willen. Het op orde brengen van gemeentelijke bestanden is noodzaak. Bovendien zou de overheid het bedrijfsleven beter kunnen faciliteren. Neem belemmerende regels weg en durf te experimenteren. Geef bedrijven met een hoge vermelding op de Prestatieladder Socialer Ondernemen een streepje voor bij aanbestedingen.

En de schoonmaakbedrijven zelf? Ook die kunnen nog meer doen. Door mensen uit deze doelgroep enthousiast te maken voor de schoonmaak. Benadruk bij de werving dat schoonmakers op leuke, interessante of spannende locaties werken: op vliegvelden, op scholen, in ziekenhuizen. Ga met opdrachtgevers het gesprek aan over dagschoonmaak en taakverbreding, waardoor schoonmakers meer facilitaire dienstverleners worden. En zoek samenwerking met gemeenten, het UWV, werkgeversservicepunten en scholen voor praktijkonderwijs. Want juist als ‘publiek’ en ‘privaat’ kunnen we de arbeidsmarkt sneller inclusief maken.”

Vakbonden ondertekenen manifest Psychische Diversiteit Werkt!

De ondertekening van het manifest is een mooie afsluiting van het onderzoek naar de rol van vakbonden en ondernemingsraden bij het beter bespreekbaar maken van psychische diversiteit op het werk. Dit onderzoek deed ik in 2016 voor Samen Sterk zonder Stigma.

MIJN ROL

Begin 2017 vroeg Samen Sterk zonder Stigma of ik op basis van het onderzoek factsheets, een checklist en een manifest wilde opstellen en de vakbonden, SBI Formaat en Stichting Multinationale Ondernemingsraden Overleg wilde vragen om het manifest te ondertekenen. Vakbond De Unie, SBI Formaat en Stichting Multinationele Ondernemingsraden Overleg tekenden het manifest direct.

En nu gaan de FNV, CNV en VCP ook tekenen. Een belangrijke stap in bewustwording van de problematiek bij de bonden. We hopen natuurlijk dat ze ook de aanbevelingen uit het onderzoek overnemen. De FNV heeft het onderzoek vorig jaar al besproken in de SER commissie chronisch zieken.

TEKST MANIFEST

Wij willen constructief omgaan met psychische diversiteit, investeren in een veilig werkklimaat en werknemers met een psychische aandoening goed ondersteunen. Met als doel: een inclusieve organisatie, lager ziekteverzuim en behoud van werk voor mensen met een psychische aandoening. Zo kunnen we ieders talent benutten, langer doorwerken en met z’n allen de eindstreep halen.

De zes ingrediënten voor vakbonden en ondernemingsraden om samen met werkgevers hiermee aan de slag te gaan, zijn:

  1. Bevorderen van bewustwording en kennis bij werkgevers en werknemers over psychische diversiteit op het werk, vooroordelen en oplossingen;
  2. Trainen gespreksvaardigheden van leidinggevenden, werknemers, vakbondsconsulenten en vertrouwenspersonen;
  3. Benutten van wet- en regelgeving om ongewenst gedrag te beperken en sociale veiligheid te bevorderen;
  4. Benutten van stimulerende projecten (bijvoorbeeld het Charter Diversiteit) en de praktische hulpmiddelen van Samen Sterk zonder Stigma;
  5. Het goede voorbeeld geven op het gebied van beleid en openheid over psychische aandoeningen;
  6. Steun voor werknemers met een psychische aandoening en meer preventie bij arbeidsgerelateerde zorg.

 

UWV Magazine over sociaal ondernemen

Het februarinummer van UWV magazine (2018) heeft als thema sociaal ondernemen. Social label komt aan bod in het artikel ‘Moreel ondernemen in tijden van tweedeling’. De initiatiefnemers Simone Kramer en Petra Janssen lichten hun visie en aanpak toe “Wij ontwerpen arbeid”. Voor dit artikel werd ik onder andere geïnterviewd over de rol van gemeenten bij het faciliteren van sociaal ondernemerschap.

Andere sociale ondernemingen waarover het UWV magazine schrijft, zijn:

  • Greyston Bakery, de Amerikaanse bakkerij met ‘open hiring’ die een vestiging in Amsterdam gaat openen.
  • The Colour Kitchen waar jaarlijks meer dan 200 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een leerwerktraject starten om het horecavak onder de knie te krijgen.
  • Het Appeltaart Imperium met een bakkerij en winkel in het centrum van Haarlem. Hier werken mensen met een arbeidsbeperking op basis van dagbesteding.

 

Werken met een beperking: nog een wereld te winnen

De Participatiewet en de banenafspraak moeten ervoor zorgen dat veel meer mensen met een arbeidsbeperking duurzaam aan het werk komen. In de praktijk komt hier nog onvoldoende van terecht. In dit artikel Ervaringen en behoeften van mensen met een arbeidsbeperking op de arbeidsmarkt komt het perspectief van de arbeidsbeperkten zelf aan bod.

Neem Paul (36 jaar, Wajong), hij volgde verschillende opleidingen en had meerdere baantjes. Elke keer liep hij vast of werd zijn contract niet verlengd. Nu werkt hij als logistiek medewerker bij een publieke instelling. “Ik zit hier op mijn plek. Het is een sociale werkgever. Maar een vast contract zit er helaas niet in. Alles wat ik extra krijg, zoals de eindejaarsuitkering, moet ik inleveren. Ik probeer er maar niet teveel bij stil te staan.”

Het artikel is geplaatst in het februari nummer van Sociaal Bestek (2018). Ik schreef het artikel met Petra Oden, lector bij de Hanzehogeschool. Het artikel is gebaseerd op een verkenning die ik deed in het kader van het project MKB@Work.

 

Symposium Fontein21

Fontein21 is het symposium ter ere van de 21ste verjaardag van Driekant Ambachtscentrum. Doel van het symposium is het leggen van nieuwe verbindingen en versnellen van sociaal-maatschappelijk ondernemen.

Ik ben gevraagd om deel uit te maken van de Raad van 21. Deze raad bestaat uit mensen die op de één of andere wijze belangrijk zijn (geweest) voor de ontwikkeling van Driekant Ambachtscentrum. De Raad van 21 zal het ochtendgedeelte inleiden. In de middag volgen inspirerende workshops en activiteiten.

Fontein21 vormt ook de aftrap van een aantal krachtige en vernieuwende initiatieven. Een panel met onder andere Maria van der Heijden (MVO-Nederland), Mark Hillen (Social Enterprise NL) en Anneke Sipkens (Stichting Doen) beoordeelt de nieuwe initiatieven.

Het symposium vindt plaats op 12 december 2017 in het cultuur- en congrescentrum Antropia te Driebergen. Tijd: 11.30 uur – 17.00 uur. Voor meer informatie en aanmelden klik hier.

Congres De kracht van anders zijn

De commissie Diversiteit van CNV Connectief organiseert op zaterdag 18 november het congres De kracht van anders zijn. In de ochtend geef ik een plenaire inleiding over de rol van vakbonden en ondernemingsraden bij het bespreekbaar maken van psychische diversiteit. In 2016 deed ik hier onderzoek naar in opdracht van Samen Sterk zonder Stigma.

In de middag zijn twee workshops gepland over het geven van openheid bij een psychische kwetsbaarheid. Openheid is belangrijk, maar het pakt niet altijd goed uit. Hoe ga je hiermee om? De workshops worden gegeven door Klaas Pieter Derks. Hij is ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma en werkt bij het UWV.

Er zijn meer interessante workshops, zoals over de rol van ondernemingsraden bij de uitvoering van de banenafspraak, de arbeidsmarktpositie van transgenders en anders kijken naar talent met zintuiglijke beperkingen.

Het congres vindt plaats in cursus- en vergadercentrum Domstad te Utrecht. Het is voor leden van CNV Connectief én iedereen die interesse heeft in diversiteit op het werk.

Multinationale ondernemingsraden aan de slag met psychische diversiteit

Dorien Verhoeven en ik presenteerden 12 mei j.l. de resultaten van het onderzoek dat ik voor Samen Sterk zonder Stigma deed bij vakbonden en ondernemingsraden. Dit gebeurde tijdens een bijeenkomst van de Stichting Multinationale Ondernemingsradenoverleg (MNO).

Stichting MNO bestaat uit 52 vertegenwoordigers van centrale ondernemingsraden van multinationals, waaronder AkzoNobel, DHL, Heijmans, Shell, Heineken, KLM en Philips. De aanwezigen haden veel interesse in het onderzoek. Ondernemingsraden kunnen zorgen voor meer kennis van psychische diversiteit in organisaties. Ook kunnen ze bevorderen dat werkgevers maatregelen nemen die zorgen voor een betere bespreekbaarheid van psychische aandoeningen op het werk.

Na afloop tekende de voorzitter Mathi Bouts namens MNO het Manifest Psychische Diversiteit Werkt! Dit manifest is een pleidooi van vakbonden en ondernemingsraden om samen met werkgevers het taboe op psychische aandoeningen te doorbreken.

 

Social Enterprise Days

De Social Enterprise Days vinden plaats op 1 en 2 juni 2017. Grote organisaties, overheden, investeerders, scale-ups en professionals komen dan bij elkaar om samen te werken aan een betere toekomst. De organisatoren verwachten meer dan 1000 bezoekers.

Vanuit de Hogeschool Utrecht presenteren we op beide dagen het project Opschalen van sociale ondernemingen: groei in impact. Ook zijn we aanwezig met een stand om informatie te geven en nieuwe sociale ondernemingen met een B2B verdienmodel te interesseren voor deelname aan het project.

34928029121_6c2fa224a3_z

1 juni geven Astrid Bolland (projectleider) en Leendert de Bell (hoofdonderzoeker) meer informatie over het project en het businesmodel van de sociale onderneming.

2 juni geef ik met Leendert de Bel een workshop voor studenten over het opschalen van sociale ondernemingen (waarom is dit anders / lastiger?) en de onderzoeksaanpak.

Social Impact Lab Den Haag

Den Haag heeft een mooi Actieprogramma Sociaal Ondernemerschap. In dat kader is er op 19 mei een Social Impact Lab om vier sociaal ondernemers te helpen die willen opschalen naar Den Haag.
Doel van het Social Impact Lab is ervoor zorgen dat zij morgen / z.s.m. kunnen starten in Den Haag. Ik ben gevraagd om als expert deel te nemen aan het Social Impact Lab.

IMG_20170519_200239

Aansluitend is de lancering van de Social Hub Den Haag: het startpunt voor sociaal ondernemen en het creëren van werk in de regio Den Haag. De lancering gaat gepaard met een netwerkborrel voor sociaal ondernemers en betrokkenen bij het Actieprogramma Sociaal Ondernemerschap.

 

Raad van Advies van Dress for Success

Vanaf april 2017 maak ik deel uit van de Raad van Advies van Dress for Success Nederland. Dress for Success is er voor mensen met een minimuminkomen die onvoldoende financiële middelen hebben om zich passend te kleden voor een sollicitatie- of acquisitiegesprek. In de winkels worden zij geholpen bij het samenstellen van een nieuwe outfit: deze moet zowel bij de functie als bij de persoon passen. Zo verschijnen ze representatief op hun presentatie of sollicitatiegesprek en missen ze niet de kans op een goede eerste indruk.

Schermafbeelding 2017-04-16 om 16.07.27

De kleding in de 10 winkels is afkomstig van donaties uit het bedrijfsleven en van particulieren. Omdat Dress for Success geen winstdoelstelling heeft, worden alle outfits en adviezen gratis verstrekt.

In de praktijk blijkt de aanpak voor veel mensen een uitkomst. Klanten vertellen dat ze door de kleding en adviezen van Dress for Success met meer zelfvertrouwen solliciteren en sneller dan ze dachten nieuw werk gevonden hebben.

 

Nieuw boekwerk ‘Design Works’ van Social label

Op 7 april van 10.00 – 12.00 uur presenteert Social label tijdens Salone del Mobile in Milaan haar publicatie ‘Design Works‘. Dit boekwerk over de betekenis van design voor de samenleving is een beeldend overzicht van ervaringen uit de praktijk. Daarnaast biedt de publicatie nieuwe inzichten uit de publiekscolleges en ronde tafels met wetenschappers en stakeholders. Ook de ‘theory of change’ van Social label die ik voor hen opschreef, komt aan bod.

Schermafbeelding 2017-04-03 om 13.27.24

Het boekwerk sluit af met een persoonlijk statement voor een sociale economie waarin de menselijke maat, vakmanschap en verbeelding centraal staan. Het is tegelijkertijd een serieuze oproep om – met vallen en opstaan – de inclusieve wereld mee vorm te geven voor een nieuw toekomstperspectief voor mensen, Nederland en Europa. Juist nu.

Social label is met een pop-up store dagelijks van 10.30 – 19.00 uur te vinden in home/studio CRUD 13, Via Cola Montano te Milaan. De boekpresentatie is vrijdag 7 april van 10.00 – 12.00 uur. Het boek is te bestellen via mail@sociallabel.nl.

Salone del Mobile is de grootste beurs ter wereld voor interieurontwerp en vindt plaats van 4 – 8 april 2017 in Milaan.

Werkconferentie MKB@Work: Samen werk maken in de regio

Steeds meer ondernemers creëren werkplekken voor mensen met een arbeidsbeperking. Om deze werknemers snel op een geschikte werkplek te plaatsen is een goede samenwerking met gemeenten en UWV essentieel, met zoveel mogelijk regelruimte voor ondernemers. Hierover gaat het project MKB@Work van de Hanzehogeschool.

Schermafbeelding 2017-01-27 om 22.30.34

Ik ben één van de partners in het project en doe een deelonderzoek naar het perspectief van de doelgroep: wat zijn ervaringen van personen met een afstand tot de arbeidsmarkt met het zoeken en behouden van werk? Tijdens de werkconferentie op 9 maart in Groningen word ik hierover geînterviewd door Marc Jager.

Andere partijen spreken tijdens de werkconferentie vooral over het hoofdthema ‘Samen werk maken in de regio’, waaronder lector Petra Oden en haar projectteam, diverse ondernemers, René Paas, Aart van der Gaag, Renate Westdijk, Roeland van der Schaaf (wethouder) en vele anderen. Lees hier meer over de werkconferentie.

 

 

Kennis delen met de WSP’s

Het aanjaagteam Banenafspraak overheid/onderwijs organiseert een paar keer per jaar een bijeenkomst voor alle regionale contactpersonen van de werkgeversservicepunten (WSP’s). Nuttig voor het aanjaagteam: waar lopen zij in de uitvoering tegenaan? En nuttig voor henzelf: wat speelt er allemaal op landelijk niveau en wat kunnen zij als collega’s van elkaars aanpak leren?

20170124_101637

De eerstvolgende bijeenkomst is op 24 januari 2017 in Utrecht. Ik geef dan een presentatie over de resultaten van het onderzoek Zonder waarde geen plaatsing en de 14 goede praktijkvoorbeelden. Dit onderzoek deed ik samen met Loyalis Kennis & Consult.

In dagblad Trouw over Flextensie

Ingrid Weel van Trouw vroeg mij om een reactie naar aanleiding van een artikel over Flextensie. Dit bedrijf bemiddelt mensen in de bijstand voor 12 euro per uur naar tijdelijk werk of flexibele klussen bij ondernemers in de schoonmaak, horeca, etc. De bijstandsgerechtigde behoudt zijn uitkering en ontvangt 2 euro per gewerkt uur. De gemeente en Flextensie verdelen de overige 10 euro.

De werkwijze van Flextensie is interessant, maar roept ook vragen op. Bijvoorbeeld of hier sprake is van verdringing of juist niet? Een andere belangrijke vraag is of deze werkwijze leidt tot meer kansen en betaald werk voor de doelgroep. Volgens het bedrijf bedraagt de uitstroom 17%.

Mijn eerste reactie kunt u lezen in onderstaand artikel dat 30 december j.l. in Trouw stond. U kunt het ook op Blendle lezen.

IMG_xkm8mo

Congres Trends in HRM: Pechvogels, hoogvliegers en de middenmoot

Eenmaal in de twee jaar organiseert het HRM lectoren netwerk het HRM Praktijk & Onderzoek congres. Dit congres biedt bezoekers een unieke mogelijkheid om zich te verdiepen in de laatste trends en onderzoeksresultaten binnen het vakgebied HRM.

Tinka van Vuuren van Loyalis Kennis & Consult en ik geven tijdens het congres een workshop over het onderzoek dat wij deden bij goede voorbeelden rond de Banenafspraak in het primair onderwijs. Lees meer over dit onderzoek in Rapport Banenafspraak in het PO Zonder waarde geen plaatsing en Goede voorbeeldenboek Zonder waarde geen plaatsing.

Schermafbeelding 2016-07-28 om 18.31.32

In het Programmaboekje HRM congres 18 november 2016 kunt u lezen welke workshops er nog meer zijn. Het congres is bedoeld voor HRM docenten, onderzoekers, HR-adviseurs en leidinggevenden van bedrijven.

 

Start kenniskringen Inclusieve Arbeidsparticipatie

Het Expertisecentrum Inclusieve Arbeidsorganisatie van de Universiteit Maastricht en de NIP-projectgroep Inclusieve Arbeidsparticipatie organiseren een drietal kenniskringen:

  • Sociale acceptatie en destigmatisering.
  • Persoonlijke ontwikkeling en coaching.
  • Integraal HR-management en ARBO-beleid voor inclusieve arbeidsorganisaties.

De kenniskringen komen zo’n vijf keer per jaar bijeen. Ik neem deel aan de kenniskring Sociale acceptatie en destigmatisering. Daarin streven we naar normalisering van opvattingen over en gedrag tegenover mensen met een aandoening of (arbeids)beperking.

Schermafbeelding 2016-10-23 om 12.14.23

Elke kenniskring levert een paper op: een beschrijving van de ‘state of the art’ op het gebied van het thema en voorstellen voor het delen en verspreiden van kennis en vervolgonderzoek. Het paper kan dienen als basis voor vervolgacties, denk aan het ontwikkelen van scholing voor professionals.

De startbijeenkomst van de kenniskringen is voorafgaand aan het openingscongres van het Expertisecentrum Inclusieve Arbeidsorganisatie UM op 30 september 2016.

 

Expertmeeting Primair Onderwijs en de banenafspraak

In 2016 moeten er 125.000 extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking zijn gecreëerd. Voor het primair onderwijs betekent deze Banenafspraak jaarlijks 402 banen erbij voor de doelgroep.

Schermafbeelding 2016-07-28 om 18.31.32

Hoewel er in het primair onderwijs zeker draagvlak is om deze mensen een kans te bieden, zijn er een aantal redenen die hun tewerkstelling belemmeren. Loyalis Kennis & Consult en ik deden daarom onderzoek bij 14 goede praktijkvoorbeelden naar:

  • mogelijkheden en randvoorwaarden;
  • financiering;
  • meerwaarde;
  • randvoorwaarden en succesfactoren.

Op 22 september 2016 presenteren we de resultaten tijdens een expertmeeting Primair Onderwijs en de banenafspraak. Dat doen we onder de noemer ‘Zonder waarde geen plaatsing’. Ook leggen we de deelnemers een aantal specifieke vragen voor.

20160922_163402

Met de extra input vanuit deze expertmeeting maken we het eindrapport definitief. Het Ministerie van OC&W, de PO-Raad en het Arbeidsmarktplatform PO verspreiden vervolgens het rapport en het Goede Voorbeeldenboek onder schoolbesturen en andere belanghebbenden.

Doelgroep aan het werk voor een inclusieve arbeidsmarkt

Op 16 juni 2016 ontvangen alle bezoekers van het jaarlijkse congres van Cedris en SBCM het kaartenboek Doelgroep aan het werk.

Schermafbeelding 2016-07-28 om 23.33.35

Hoe kunnen we eraan bijdragen dat iedereen, ook mensen met een arbeidsbeperking, betaald werk kan doen? En waarom slagen deze mensen hier nu onvoldoende in? Welke oplossingen zijn er om een substantieel groter deel van de doelgroep betaald werk te laten doen?

De praktijk is weerbarstig. Daarom richtten Cedris en SBCM met de Argumentenfabriek een denktank op. De denktank boog zich over belemmeringen waar verschillende partijen tegenaan lopen. Vervolgens inventariseerde de denktank mogelijke oplossingsrichtingen. De Argumentenfabriek maakte op basis van deze input een overzichtelijk kaartenboek, bedoeld als inspiratiebron voor ons handelen.

Ik was gevraagd om zitting te nemen in de denktank. De andere leden van de denktank waren Adri den Bakker (FNV), Marloes de Graaf-Zijl (CPB), Josje Lesterhuis (SBCM), Jan Mathies (AWVN), Fred Paling (UWV), Arend Pieterse (Cedris), Hans Spigt (aanjager banenafspraak overheid en onderwijs), Els Uijting (PAUW bedrijven) en Onno Vermooten (Concern voor Werk).

1 jaar Werkwarenhuis Social label

In het weekend van 27 t/m 29 mei 2016 viert Social label het éénjarig bestaan van het Werkwarenhuis: het eperiment om een nieuwe manier van samen leven en maken vorm te geven via de kracht van verbeelding en communicatie.

Schermafbeelding 2016-05-13 om 09.55.46

Alle betrokkenen die Social label een warm hart toe dragen, zijn uitgenodigd. Er wordt een nieuw label aangekondigd en er is een borrel met muziek, dansen, proosten, lachen, inspireren, delen, vooruit kijken en meemaken, …

Voorafgaand aan de feestelijke borrel is er een werksessie met vertegenwoordigers van de werkplaatsen en sociale ondernemingen waarmee Social label samenwerkt. Tijdens deze sessie presenteer ik de resultaten uit het praktijkonderzoek van vorig jaar. Ook gaan we met elkaar in gesprek over de ideale werk-/maaksetting voor mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie.

Leergang Inclusief Ondernemen

Hoe kan uw onderneming het verschil maken met Inclusief Ondernemen? Gebaseerd op deze vraag heeft De Normaalste Zaak, in samenwerking met Accenture en AWVN, de leergang Inclusief Ondernemen, ‘Anders kijken; gewoon doen’ ontwikkeld. De leergang start 24 mei 2016, inschrijven kan tot 8 april 2016.

logo_de_normaalste_zaak

De leergang bestaat uit vier verschillende masterclasses van wetenschappers en ervaringsdeskundigen. Naast vernieuwende perspectieven en voorbeelden uit de praktijk, kunt u eigen vragen inbrengen en met advies van experts concrete oplossingen zoeken.

De masterclasses zijn interactief van aard, en gebaseerd op een combinatie van drie pijlers: inspiratie (kennis), praktijk (kunde) en eigen cases (doen).

Ik ben o.a. betrokken bij de inhoudelijke voorbereiding van de leergang en facilitator bij de bijeenkomsten.

Kijk voor meer informatie en aanmelding: Brochure leergang Inclusief Ondernemen.

Symposium Inclusief Werkgeverschap ‘Kansen voor de toekomst?

Op 6 april organiseren de Nederlandse Vereniging voor Personeelsmanagement (NVP) en Hogeschool Windesheim het symposium Inclusief Werkgeverschap ‘Kansen voor de toekomst?’

Keynote sprekers zijn Harry van der Kraats directeur AWVN, Sjiera de Vries lector Hogeschool Windesheim en zelfstandig onderzoeker Aukje Smit.

incl werkgeverschap symposium

Bert van Boggelen en Luc Dorenbosch geven een gastcollege en daarnaast zijn er interessante workshops.

Het symposium vindt plaats bij Hogeschool Windesheim te Zwolle. Meer informatie vindt u hier.

De sociale onderneming op weg naar het Burgerlijk Wetboek

Op 14 januari 2016 organiseerde Social Enterprise NL de werkconferentie ‘De sociale onderneming op weg naar het Burgerlijk Wetboek’. De werkconferentie ging over de visie van Social Enterprise NL op een nieuwe juridische modaliteit voor sociale ondernemingen en de voor- en nadelen van bepaalde keuzes.

IMG_20160115_112552

Transparantie

Ik was gevraagd om een bijdrage te leveren aan de thematafel over ‘transparantie’. Wat Social Enterprise NL betreft: hoe transparanter, hoe beter. De vraag is niet ‘wat moet worden gepubliceerd’, maar ‘waarom zou iets niet moeten worden gepubliceerd’? Om de nieuwe juridische vorm te voeren, worden dus eisen gesteld aan transparantie.

Hoe verder?

Na de conferentie zal Social Enterprise NL een conceptnotitie met haar visie aanpassen en bespreken met beleidsmakers en politici. Zij kunnen dan starten met de voorbereidingen voor een verankering van de sociale onderneming in het Burgerlijk Wetboek.

Het kan vervolgens nog lang duren voordat het gerealiseerd is. Daarom zal Social Enterprise NL een paar zaken uitwerken waarmee de sociaal ondernemer alvast onderdelen van het bedachte model kan incorporeren in statuten en overeenkomsten.

 

Leeratelier Sociaal Ondernemerschap in een vitale economie

Sociale ondernemingen spelen een steeds belangrijker rol in de lokale economie. Dit levert kansen op voor gemeenten. Maar ook vragen. Daarom organiseren Social Enterprise NL en NSOB gezamenlijk een eerste leergang Sociaal Ondernemerschap in een vitale economie.

IMG_20151201_214307

De deelnemers presenteren op 1 december 2015 hun belangrijkste lessen en oplossingen. Ik zit in een panel dat feedback geeft op de eindpresentaties. Vraagstukken zijn onder andere:

  • Hoe stimuleer ik sociaal ondernemerschap in kwetsbare wijken?
  • Hoe zet ik sociale ondernemingen in om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen?
  • Wat betekent sociaal ondernemerschap voor de inkoopafdeling?

 

SER werkconferentie Deeleconomie

In de deeleconomie maken consumenten gebruik van elkaars auto’s, huizen, boten, fietsen, gereedschap of diensten.

Tijdens de werkconferentie van 17 november 2015 verkenden we onder andere de gevolgen van de deeleconomie voor het thema ‘Werk, inkomen en de arbeidsmarkt’.

IMG_20151117_215921

Aan de ene kant wordt gezegd dat de deeleconomie een middel is om mensen te activeren op de arbeidsmarkt, ook mensen die geen reguliere baan kunnen of willen aannemen. Aan de andere kant zijn er mensen die stellen dat de deeleconomie geen ‘goede’ banen oplevert, of banen tegen slechte arbeidsvoorwaarden.

De Argumentenfabriek maakte al een kaart met de argumenten van belanghebbenden voor en tegen de platformeconomie.

De resultaten van de werkconferentie worden waar mogelijk gebruikt in de SER-adviezen over robotisering en circulaire economie.

In AD Visie over Social label

Het oktobernummer van het vakblad voor arbeidsdeskundigen AD Visie heeft als thema Inclusiviteit. De coverstory gaat over Social label. Lees het artikel Werkwarenhuis den Bosch: showcase voor een inclusieve wereld.

makers social label

Voor het artikel zijn verschillende personen geïnterviewd die bij Social label zijn betrokken. Ik ben geïnterviewd omdat ik de veranderingsleer van Social label in kaart breng en onderzoek doe bij de betrokken werkplaatsen, sociale ondernemingen en leerwerkbedrijven.

Inclusieve arbeidsorganisaties ‘ AGENDA 2026’

Op 18 september vindt een Invitational Conference plaats van de projectgroep Inclusieve Arbeidsorganisaties van het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP). De volgende vragen staan centraal:

  • Hoe veranderen we een ingesleten praktijk van tientallen jaren, waarin vooral de zorg voor mensen met een arbeidsbeperking voorop stond, via arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en beschutte arbeid in sociale werkplaatsen?
  • Wat is er nodig om een ommekeer tot stand te brengen zodat mensen met een arbeidsbeperking weer deelnemen aan het arbeidsproces, en wat kan daarbij de rol van psychologen zijn?

Alle deelnemers hebben een schriftelijke bijdrage ingeleverd die besproken zal worden. De opbrengst is een NIP-publicatie getiteld ‘AGENDA 2026 versie 1.0’.

Mijn bijdrage kunt u hieronder lezen:

Sociale innovatie, bijdrage Aukje Smit

Brede doelgroep

Allereerst wil ik ervoor pleiten om het vraagstuk niet te beperken tot de doelgroep van de Participatiewet. Dat is een beperkte doelgroep en het leidt tot (meer) stigmatisering. Bedrijven gaan zich – om geen boete te krijgen – richten op deze specifieke doelgroep in plaats van duurzaam invulling te geven aan een inclusieve arbeidsmarkt.

Iedereen met (enig) arbeidsvermogen die nu niet aan de bak komt, moet de kans krijgen om zo regulier mogelijk te werken naar vermogen.

Te weinig banen

Verder vind ik het belangrijk om te benadrukken dat het niet alleen gaat om het veranderen van een ingesleten praktijk waarin de zorg voor mensen met een arbeidsbeperking voorop staat. Dat is wel belangrijk, maar het zal niet voldoende zijn. Puur getalsmatig is er namelijk een groot tekort aan banen. Verdringing is aan de orde van de dag.

De banen die er wel zijn, zijn vaak niet geschikt voor de doelgroep. Sleutelen aan de doelgroep kan hier deels helpen, evenals sleutelen aan de banen en/of werkprocessen in bedrijven. Daar zijn al aanpakken voor ontwikkeld (zie o.a. Mulders en Voerman in Sociaal Bestek, 2014).

Bereidheid werkgevers

Een probleem is wel dat niet alle werkgevers willen sleutelen aan banen en/of bereid zijn mensen met een arbeidsbeperking een kans te geven. Zo constateert de AWVN op basis van het programma ‘Werkgevers gaan Inclusief’ dat het heel veel tijd en aandacht kost om bedrijven daadwerkelijk actief te krijgen (persbericht, 21-7-2015).

Uiteraard speelt de wijze van selecteren en stigmatisering hier een rol. Werken aan een inclusieve arbeidsmarkt is ook werken aan een cultuuromslag. Maar zolang het arbeidsaanbod (veel) groter is dan de vraag, zal het een moeizaam proces blijven.

Werkgeversdienstverlening

Alles staat of valt ook met een vlotte toeleiding van mensen met een arbeidsbeperking op de beschikbare banen of werkzaamheden. Werkgevers die al wel inclusief (willen) ondernemen, moeten goed geholpen worden. Dit proces verloopt vaak nog (te) moeizaam en dat helpt niet om andere werkgevers over de streep te trekken (zie o.a. Smit, 2015). Op zich is dit probleem al langer bekend. Blijkbaar is het heel moeilijk om bestaande organisaties en werkwijzen te veranderen.

Sociale innovatie op de AGENDA 2026

Gezien de complexe problematiek stel ik voor om het thema sociale innovatie op de agenda te plaatsen. Sociale innovatie is een verzamelnaam voor hedendaagse initiatieven van mensen en organisaties gericht op innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken (AWT, 2015). De Europese Commissie heeft hoge verwachtingen over de (lange termijn) resultaten van sociale innovatie als instrument in de aanpak van grote maatschappelijke uitdagingen, zoals exclusie en werkloosheid. In Nederland staat sociale innovatie minder prominent op de agenda of er wordt wat anders mee bedoeld (slimmer werken).

Een belangrijk kenmerk van sociale innovatie is dat zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de collectieve oplossende vermogens van nieuwe combinaties van actoren, zoals individuen, bedrijven, wetenschappers, kunstenaars, etc. Uiteraard mogen psychologen daarbij niet ontbreken.

Nodig zijn experimenten met innovatieve oplossingen voor de inclusieve arbeidsmarkt, bijvoorbeeld in regelluwe ruimtes. Innovatieve oplossingen voor meer banen, een andere wijze van (samen)werken in de regio en een andere mindset in de samenleving.

Welke rol kan de psycholoog bij dit alles vervullen? Dat kan van alles zijn. Bijvoorbeeld het opzetten en begeleiden van experimenten met anders (samen)werken in regelvrije arbeidsmarktzones (zie o.a. Smit, 2015).

Bronnen

  • Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologie beleid AWT (2014). De kracht van sociale innovatie. Den Haag.
  • AWVN (2015). Steeds meer werkgevers aan de slag met de Participatiewet. Persbericht 21-07-2015. Den Haag: AWVN.
  • Mulders H & Voerman E (2014). Investeren in duurzaam werken voor mensen met een arbeidsbeperking. In: Sociaal Bestek, oktober/november.
  • Smit A (2015). Evaluatie leerpilot regio Zwolle Regelluw. Den Haag: AWVN (binnenkort beschikbaar).

 

Workshop ‘van SW naar sociale firma’

Op 11 juni organiseren Cedris, Social Enterprise NL en SBCM het congres En nu: meters maken! Op weg naar een inclusieve economie.

csm_Congres_493cfc6e3e

 

 

 

 

 

Doel van het congres is nagaan wat er nodig is als we op véél grotere schaal mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan werk willen helpen.

Henk van der Pas en ik verzorgen tijdens dit congres een deelsessie over onze handleiding ‘Van SW-bedrijf naar sociale firma‘. De handleiding is geschreven voor SW-bedrijven die bestaande activiteiten willen verzelfstandigen.

Gratis toegang voor medewerkers van sociale ondernemingen en sociale werkbedrijven. Wilt u erbij zijn? Stuur dan een mailtje naar info@cedris.nl.

Landelijke dag depressie en werk(loosheid)

Op zaterdag 6 juni organiseert de Depressie Vereniging haar tweede landelijke dag, met als thema Depressie en werk(loosheid). Ik geef een presentatie over het onderzoek ‘Psychische diversiteit en de rol van werkgever‘. Dit onderzoek voerde ik vorig jaar uit voor Stichting Samen Sterk zonder Stigma.

depressiethemadag

 

 

 

 

 

 

 

De andere spreker Peter Smit, projectleider UWV, gaat in op samenwerkingsverbanden tussen GGZ en UWV gericht op re-integratie van mensen met een matige tot ernstige psychische aandoening. Verder zijn er veel interessante workshops, o.a. van ervaringsdeskundigen.

De toegang is gratis voor iedereen (leden en niet leden).

Locatie: Het Vechthuis, Jagerskade 13-15 te Utrecht.

Evaluatie pilot Regelluw

De pilot Regelluw in regio Zwolle wordt uitgevoerd in het kader van het programma Werkgevers gaan Inclusief van de AWVN.

wgi-headervisuals_1034x200_03

De werkwijze in de pilot moet het voor werkgevers leuker en makkelijker maken om een bijdrage te leveren aan de inclusieve arbeidsmarkt. Kern van de pilot is het vereenvoudigen van de (uitvoering van) regelgeving door:

  • Eén contactpersoon voor de werkgever die advies geeft en kandidaten aanbiedt.
  • Eenvoudige set aan instrumenten waarover de werkgever de regie heeft, zoals een no-riskpolis en een oplossingenbudget.
  • De werkgever bepaalt de hoogte van de loonkostensubsidie met vooraf een marginale toetsing door een deskundige.
  • Sturing op basis van vertrouwen in de werkgever en verantwoording achteraf.

In mei 2015 ga ik de pilot evalueren. Doel van de evaluatie is inzicht verkrijgen in de doelmatigheid en rechtmatigheid van de aanpak en het proces in de pilot.

Column Luister naar schoonmaakbedrijven

De schoonmaaksector toont aan dat het in staat is maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Dat doet de branche onder meer door al op grote schaal mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek te geven. En dat is niet altijd eenvoudig.

Het is een vorm van sociale innovatie die in Nederland enigszins vreemd is. Nederland heeft namelijk een beperkte definitie van de term ‘sociale innovatie’. We hebben het dan over vernieuwing van werkprocessen, slimmer werken met als doel het realiseren van een hogere productviteit.

Bucket

SOCIALE INNOVATIE

De rest van Europa hanteert een veel bredere definitie. Sociale innovatie is daar vooral een verzamelbegrip voor initiatieven van mensen en bedrijven die maatschappelijke vraagstukken oplossen. Zo kijkt ook de Europese Unie naar het begrip. En de EU ontwikkelt ook beleid op dat vlak. In Nederland ontbreekt het aan een stimulerende strategie voor sociale innovatie in de brede, Europese, betekenis van het woord. Terwijl dat wel hartstikke belangrijk is.

TOP-DOWN

Natuurlijk is de Nederlands overheid wel degelijk actief om maatschappelijke problemen op te lossen, zoals bijvoorbeeld de werkloosheid onder mensen met een arbeidsbeperking. Maar dit is een top-down benadering, gebaseerd op verplichtingen en boetes voor werkgevers. De overheid gaat hierbij in zekere zin voorbij aan de bedrijven die zich al onderscheiden als een ‘inclusieve werkgever’.

BIJ UITSTEK IN STAAT

De schoonmaaksector is één van de branches die bij uitstek in staat is werk te bieden aan kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. Daar liggen kansen voor sociale innovatie. En die kansen grijpt de sector ook. Toch kunnen schoonmaakbedrijven nog meer doen. Velen willen dat ook. Probleem is dat de overheid dit nog te weinig faciliteert. Wie nu mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst wil nemen, loopt tegen complexe en bureaucratische regelgeving aan. Ook bij opdrachtverstrekking door de overheid hebben deze bedrijven geen streepje voor.

RUIMTE GEVEN

Waarom geeft de overheid niet meer ruimte aan bedrijven die het achterliggende probleem van de Participatiewet deels kunnen oplossen? Neem de belemmerende regels weg. Durf te experimenteren. Laat een werkgever bijvoorbeeld aangeven wat hij nodig heeft voor het in dienst nemen van een werknemer met een afstand tot de arbeidsmarkt. Beloon inclusieve werkgevers door als opdrachtgever creatiever en socialer te opereren.

De overheid doet er goed aan te luisteren naar bedrijven die al op grote schaal bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Alleen zo kan de overheid het leuker en makkelijker maken om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen.

THEMANUMMER INNOVATIE

Op verzoek van Service Management schreef ik deze column voor het themanummer over innovatie (april 2015). Wilt u hierover meer lezen? Lees Service Management nummer 4. De column staat op pagina 49.

Studiemiddag inclusieve arbeidsmarkt F-MEX

Donderdag 9 april organiseert F-MEX met de Facility Service van Maastricht University een studiemiddag over de Participatiewet. De bijeenkomst is vooral bedoeld voor facilitymanagers, contractmanagers en inkopers, maar ook andere geïnteresseerden zijn welkom.

Tijdens deze bijeenkomst geef ik een inleiding over landelijke ontwikkelingen en interessante initiatieven, zoals Werkgevers gaan Inclusief, De Normaalste Zaak en de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO).

Tijdens de middagsessie ga ik met Yvonne Parren (hoofd facilitaire diensten en ICT bij Rubicon Jeugdzorg) verder in op de rol van de facilitymanager bij functiecreatie.

Bekijk het programma van de bijeenkomst. Inschrijven kan via email.

SER-werkconferentie sociale ondernemingen

Op uitnodiging van de SER sprak ik 19 januari j.l. samen met andere deskundigen over knelpunten bij het sociaal ondernemen. De werkconferentie geeft input voor een SER-advies over de wijze waarop het Rijk aansluiting kan vinden bij de ontwikkelingen.

Inmiddels is het ontwerpadvies Sociale ondernemingen verschenen. Daarin staan o.a. de volgende aanbevelingen:

  • De SER roept het veld van sociale ondernemingen en het Rijk op om te investeren in een gezamenlijke impactmeting.
  • De raad adviseert de overheid onderzoek te doen naar instrumenten die de erkenning en herkenning van sociale ondernemingen bevorderen.
  • De SER pleit voor meer en betere samenwerking tussen sociale ondernemingen en verdergaande coordinatie tussen platforms.
  • De raad beveelt aan om kennis van beleidsmakers en overheidsinkopers over sociale ondernemingen te vergroten door bijscholing.

De SER behandelt het advies tijdens de openbare raadsvergadering van vrijdag 22 mei.

 

Boekpresentatie Iedereen werk Iedereen winst

Iedereen Werk Iedereen Winst

Op 28 november j.l. ontving Hans de Boer (voorzitter VNO-NCW) het boek ‘Iedereen werk, iedereen winst’ geschreven door Mark Hillen (Social Enterprise NL).

Het boek beschrijft onder andere wanneer een bedrijf een sociale firma is: minimaal 30% van de gewerkte uren moet worden uitgevoerd door mensen met een arbeidsbeperking. Deze ondergrens komt voort uit de beleidskaders van de Europse Unie, meer specifiek de ‘Directive for public procurement’ van januari 2014.

Het is een interessant boek voor iedereen die werkt aan een inclusieve arbeidsmarkt. Eerdere versies van het manuscript heb ik meegelezen en gerecenseerd.

Lees hier meer over de boekpresentatie.

Artikel ‘Social enterprises: kansen voor sociale innovatie in gemeenten’

Voor het oktober/november 2014 nummer van Sociaal Bestek schreef ik een overzichtsartikel over social enterprises.

In het artikel bespreek ik de definiëring van social enterprises aan de hand van Van Hulley, een voorbeeld uit de praktijk. Aan de orde komen verschillende soorten social enterprises, knelpunten en ontwikkelingen. Tot slot geef ik enkele aanbevelingen voor gemeenten die sociaal ondernemen willen stimuleren:

  • Organiseer bestuurlijke steun en ontwikkel een visie.
  • Ruimte (durven) geven en voorwaarden scheppen.
  • Klant worden en sociaal aanbesteden.
  • Samenwerkingsafspraken maken met sociale firma’s.
  • Zorg voor een netwerk van partners in sociaal ondernemen (denktank).

Lees het hele artikel Social enterprises: kansen voor sociale innovatie in gemeenten.

Column Versterken intrinsieke motivatie werkgevers

Het lijkt erop dat de overheid ervan uitgaat dat werkgevers uit zichzelf geen kwetsbare groepen aannemen (o.a. quotumplan, social returnaanpak). Daarmee doet men werkgevers die het wel al doen tekort en zij worden in veel gevallen zelfs tegengewerkt. Waar dit toe kan leiden staat helder beschreven in het boek De Kwetsbaren van Will Tinnemans.

tumblr_inline_n31ucu7rlk1sc5zv2

 

 

 

 

 

 

 

Wat zou er gebeuren als we het eens omdraaien? Dus beleid maken rond werkgevers die wel willen, goed luisteren naar hun vraag, maximaal faciliteren en belonen? Motiveren kan je namelijk extrinsiek doen, maar ook intrinsiek! Extrinsieke motivatie valt weg als de externe druk weg valt, intrinsieke motivatie is duurzamer en creeert volharding ook als het tegenzit. Versterk daarom wat nu al goed gaat en werk vandaaruit aan de inclusieve arbeidsmarkt.

PRESTATIELADDER SOCIALER ONDERNEMEN

In De Kwetsbaren wordt een paar keer verwezen naar de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) die gebruikt kan worden als hulpmiddel daarbij. De PSO stimuleert duurzaam inclusief ondernemen door bedrijven te (h)erkennen die hier nu meer dan gemiddeld aan doen. Door de koppeling met sociaal inkopen en uitbesteden bij andere PSO of SW-bedrijven wordt de keten gestimuleerd en dat draagt ook bij aan een zelfversterkend karakter.

De intrinsieke motivatie van werkgevers kan op verschillende manieren nog meer geprikkeld worden. Bijvoorbeeld door fiscale voordelen of door sociale bedrijven een voordeel te geven bij inkoop en aanbestedingen. Hoe groter de sociale bijdrage, hoe groter het voordeel. Dat zal een sterke stimulans zijn om inclusief te blijven ondernemen en het maximale eruit te halen. Andere bedrijven zullen dan zeker aanhaken.

SOCIALE FIRMA’S

Maar er zijn wel te weinig banen. Op dekwetsbaren.nl zijn al diverse oplossingsrichtingen genoemd om daar wat aan te doen. Ik voeg er nog één aan toe, namelijk het stimuleren van de social enterprise sector. In het buitenland zien we dat een kleine sociale werkvoorziening leidt tot meer work integration social enterprises, oftewel sociale firma’s. Bij deze bedrijven staat de sociale missie voorop en die realiseren ze als private onderneming die een product of een dienst levert. Uit een recente monitor van Social Enterprise NL (2014) blijkt dat social enterprises, tegen de economische stroom in, zorgen voor werkgelegenheidsgroei. Een mogelijke verklaring is dat veel sociale firma’s werk niet als een kostenpost zien, maar als een doel.

De uitkomst van deze monitor zou alleen al genoeg reden moeten zijn om sociale firma’s te faciliteren. Dat vraagt wel een andere houding van de overheid: dienstbaar, ruimte creëren en soms ook risico’s durven nemen. Deze andere houding is overigens niet alleen voor sociale firma’s van belang, maar voor alle werkgevers die inclusief willen ondernemen.

DE KWETSBAREN

Deze bijdrage schreef ik naar aanleiding van het boek De Kwetsbaren van Will Tinnemans. In dit boek staat een verontrustende analyse van de onderkant van de arbeidsmarkt. Maatschappelijk investeerder Start Foundation riep iedereen op om mee te denken over over hoe we tot echte oplossingen kunnen komen. Alle bijdragen zijn geplaatst op dekwetsbaren.nl.